Ο μυθικός κόσμος των Χανίων

Η αρχαία Κυδωνία ήταν μια ξακουστή πόλη στην αρχαιότητα. Ο Όμηρος τη συγκαταλέγει στις σημαντικότερες της αρχαίας Κρήτης, ενώ ο Στράβων, αρχαίος Έλληνας γεωγράφος, αναφέρει ότι ο Μίνωας, μυθικός βασιλιάς της Κρήτης,

ίδρυσε την πόλη και την όρισε ως πρωτεύουσα μιας από τις τρεις περιφέρειες, στις οποίες χώρισε την Κρήτη.

Το όνομα της Κυδωνίας έχει επίσης μυθολογικό υπόβαθρο, καθώς ο Κύδων, από τον οποίο έλαβε το όνομά της η πόλη, φέρεται να ήταν ο εγγονός του βασιλιά Μίνωα. Μητέρα του ήταν η κόρη του Μίνωα, Ακακαλλίδα ή Ακάλη, και πατέρας του ο θεός Ερμής ή ο θεός Απόλλωνας.

Σύμφωνα με τον μύθο, η μητέρα του Κύδωνα τον εγκατέλειψε στο δάσος και ανατράφηκε από μία λύκαινα, εικόνα που συναντάται στα νομίσματα της Κυδωνίας. Αυτός ο μύθος παραπέμπει στους ιδρυτές της Ρώμης, Ρωμύλο και Ρέμο, οι οποίοι επίσης ανατράφηκαν από μια λύκαινα. Σε μια άλλη εκδοχή του μύθου, ο Παυσανίας στα Αρκαδικά αναφέρει ότι ο Κύδων ήταν γιος του Τεγεάτη, ιδρυτή της πόλης της Τεγέας στην Αρκαδία, και είχε δύο αδέρφια τον Αρχήδιο και τον Γόρτυνα. Τα αδέρφια κάποια στιγμή μετοίκησαν στην Κρήτη και ο καθένας τους ίδρυσε από μια πόλη, την Κυδωνία, την Κατρέα και τη Γόρτυνα.

Σύμβολο της αρχαίας Κρήτης ήταν ο ταύρος. Το ζώο αυτό αναδύθηκε από τα κύματα όταν ο Μίνωας υποσχέθηκε στον θεό Ποσειδώνα ότι θα του προσέφερε ως θυσία ό,τι του έστελνε ο θεός. Όταν εμφανίστηκε από τη θάλασσα ο ταύρος, ο Μίνωας εντυπωσιάστηκε από την ομορφιά του και επέλεξε να μην τον θυσιάσει στον Ποσειδώνα, αλλά προσέφερε άλλο ζώο στη θέση του και έπειτα έκρυψε τον ταύρο στα κοπάδια του, ελπίζοντας να ξεγελάσει τον θεό. Όμως, ο Ποσειδώνας θύμωσε και τρέλανε το ζώο το οποίο στη συνέχεια προκάλεσε πολλές καταστροφές στην Κρήτη. Ο Ηρακλής ήταν αυτός που έπιασε τον ταύρο ζωντανό και τον έφερε στο θείο του τον Ευρυσθέα, στις Μυκήνες, πραγματοποιώντας τον έβδομο άθλο του. Ο Ευρυσθέας απελευθέρωσε τον ταύρο, ο οποίος έφτασε ως τον Μαραθώνα, προκαλώντας καταστροφές στο πέρασμά του. Αυτός που τελικά τον σκότωσε και τον θυσίασε στον Απόλλωνα ήταν ο Θησέας. Σε άλλη εκδοχή του μύθου, ο Ποσειδώνας έκανε τη σύζυγο του Μίνωα,  Πασιφάη, να ερωτευτεί τον ταύρο και να γεννήσει το μυθικό τέρας, τον Μινώταυρο. Τέλος, ο ταύρος έχει συσχετισθεί και με τον μύθο της αρπαγής της Ευρώπης. Σύμφωνα με το μύθο, ο Δίας βλέποντας την Ευρώπη την ερωτεύτηκε και για να την πλησιάσει μεταμορφώθηκε σε ήρεμο, εύσωμο και δυνατό ταύρο και πήγε δίπλα της κάνοντας δήθεν ότι βόσκει, σκεπτόμενος με τι τρόπο θα την κατακτούσε. Εκείνη τότε πλησίασε τον ταύρο - Δία και άρχισε να τον χαϊδεύει γοητευμένη από την ωραία κορμοστασιά του και τη μυϊκή του δύναμη. Σε λίγο δε δίστασε και να τον ιππεύσει. Τότε αυτός άρχισε να τρέχει με αστραπιαία ταχύτητα και διασχίζοντας τη θάλασσα έφτασε στην Κρήτη.

Έχουν βρεθεί πολλά αντικείμενα που έχουν τη μορφή ταύρου, δηλώνοντας έτσι την αγάπη και τις σχέσεις των Κρητών με αυτό το ζώο.

                           

Βιβλιογραφία

* Βασιλάκης Α. Θ., Οι 147 πόλεις της Αρχαίας Κρήτης, Ηράκλειο: εκδόσεις Καίρατος (2000).
* Rüpke J. (ed.), A Companion to Roman Religion, Οξφόρδη: Blackwell Publishing (2007).
* Κακριδής Ι. Θ., Ελληνική Μυθολογία, Τομός 3: Οι ήρωες, τοπικές παραδόσεις, Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών (1986).
* Κερένυϊ Κ., Η Μυθολογία των Ελλήνων, Σταθόπουλος Δ. (μτφ)., Αθήνα: Βιβλιοπωλείο της Εστίας (2013).
* Marinatos N., Minoan Religion. Ritual, Image and Symbol, Columbia: University of South Carolina Press (1993).
* Παπαχατζής Ν. Δ., Παυσανίoυ Eλλάδoς περιήγησις 4, Bιβλία 7 και 8., Αχαϊκά και Αρκαδικά, Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών (1980), VIII, 53, 4.

digital plan
espa
eu